Woont u in Nederland en wilt u vermogen schenken aan uw kind in Duitsland? Of woont u zelf in Duitsland en woont uw kind in Nederland? Bij een schenking tussen Nederland en Duitsland kan de Duitse schenkbelasting in beeld komen. Dat geldt in bepaalde situaties ook als u allebei in Nederland woont, maar bijvoorbeeld Duits vastgoed schenkt.
Valt de schenking onder de Duitse schenkbelasting? Dan speelt bij de schenkbelasting een termijn van tien jaar. Die termijn is belangrijk bij meerdere schenkingen en ook als de schenker binnen tien jaar overlijdt. Hoe werkt de Duitse regeling precies? En wat gebeurt er bijvoorbeeld als de schenker na acht jaar overlijdt?
De Duitse erf- en schenkbelasting kent persoonlijke vrijstellingen. Kinderen krijgen bijvoorbeeld een vrijstelling van € 400.000. Voor echtgenoten en geregistreerde partners geldt € 500.000. Daarbij speelt § 14 van het Duitse Erbschaftsteuer- und Schenkungsteuergesetz een belangrijke rol. Volgens deze bepaling worden verkrijgingen van dezelfde persoon binnen tien jaar samengenomen.
Een voorbeeld maakt dit duidelijk. Stel dat een ouder € 250.000 aan een kind schenkt. Vijf jaar later schenkt diezelfde ouder nog € 250.000. Het kind ontving dan binnen tien jaar in totaal € 500.000. Bij onbeperkte Duitse belastingplicht geldt voor een kind in beginsel een persoonlijke vrijstelling van € 400.000. Voor zover geen andere vrijstelling geldt, kan het meerdere belast zijn.
Voor de precieze belastingberekening gelden echter ook aanvullende regels. Ook de waarde en het soort vermogen spelen een rol. Daarom is de timing van schenkingen belangrijk. Wie vermogen stapsgewijs overdraagt, moet eerdere schenkingen blijven meenemen. Dat geldt niet alleen voor geld, maar bijvoorbeeld ook voor aandelen of vastgoed.
Valt een eerdere schenking bij een volgende schenking buiten de tienjaarsperiode? Dan telt deze niet meer mee voor de samenvoeging volgens § 14 ErbStG. De persoonlijke vrijstelling staat voor die nieuwe schenking dan in beginsel opnieuw ter beschikking.
Stel dat een ouder € 300.000 schenkt aan een kind. Acht jaar later overlijdt de ouder. Het kind erft vervolgens nog € 300.000. Is de eerdere schenking dan verdwenen uit de fiscale berekening?
Nee. Ook een schenking en een latere erfenis vallen onder § 14 ErbStG als beide verkrijgingen binnen tien jaar plaatsvinden en van dezelfde persoon afkomstig zijn. In dit voorbeeld wordt voor de toepassing van deze regeling daarom rekening gehouden met beide verkrijgingen van in totaal € 600.000. De persoonlijke vrijstelling van € 400.000 staat binnen deze tienjaarsperiode niet opnieuw volledig ter beschikking.
Dat betekent niet dat de eerdere schenking wordt teruggedraaid of dat het geschonken vermogen alsnog in de nalatenschap valt. De eerdere schenking wordt meegenomen bij de fiscale berekening van de latere verkrijging. Zo voorkomt de Duitse wet dat dezelfde vrijstelling binnen tien jaar meerdere keren wordt benut.
Civielrechtelijk blijft de eerdere schenking dus gewoon een schenking. Het onderscheid tussen de civielrechtelijke en fiscale gevolgen is hier belangrijk.
Ligt een eerdere schenking niet meer binnen de relevante tienjaarsperiode? Dan telt deze niet meer mee voor de samenvoeging volgens § 14 ErbStG. Daardoor ontstaat opnieuw ruimte binnen de persoonlijke vrijstelling.
Dat maakt schenken bij leven interessant voor estate planning. Vooral bij grotere vermogens speelt de timing een belangrijke rol. De concrete data verdienen daarbij aandacht. Voor de tienjaarsperiode wordt steeds vanuit de latere verkrijging teruggekeken.
Ook als schenker en ontvanger allebei in Nederland wonen, kan Duitse schenkbelasting een rol spelen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de schenking van bepaald vermogen in Duitsland. De Duitse wet spreekt dan van Inlandsvermögen. Denk hierbij in de eerste plaats aan Duits vastgoed. Ook bepaald ondernemingsvermogen in Duitsland valt hieronder. Hetzelfde geldt onder voorwaarden voor aandelen in een Duitse kapitaalvennootschap. De Duitse wet noemt nog andere vermogensbestanddelen.
Woont geen van beide partijen in Duitsland? Dan is dus niet alleen hun woonplaats relevant. Ook het soort vermogen bepaalt of Duitsland schenkbelasting heft. In onze blog over erf- en schenkbelasting in Duitsland leggen we de Duitse belastingplicht uitgebreider uit.
Bij een grensoverschrijdende schenking kunnen bovendien regels uit beide landen relevant zijn. Daarom is het niet voldoende om alleen naar de Duitse schenkbelasting te kijken.
Wilt u vermogen schenken aan kinderen of andere familieleden? Breng dan vooraf de fiscale gevolgen in beide landen in kaart. De woonplaats van schenker en ontvanger speelt daarbij een rol, net als eerdere schenkingen, het soort vermogen en de beschikbare vrijstellingen.
Ook de juridische kant verdient aandacht. Denk bijvoorbeeld aan de voorwaarden waaronder u schenkt en de manier waarop u de schenking vastlegt. Voor bepaalde vermogensoverdrachten, zoals de schenking van Duits vastgoed, is bovendien een notariële akte vereist. De fiscale gevolgen moeten daarbij vooraf worden beoordeeld. Bij vermogen in Nederland en Duitsland komen daardoor fiscale, juridische en soms notariële vragen samen. Heisterborg International combineert deze disciplines binnen één team.
Heeft u vermogen in Nederland en Duitsland? Of wilt u vermogen overdragen aan de volgende generatie? Laat dan vooraf beoordelen welke regels in uw situatie gelden.
Informeer gerust wat we voor u kunnen betekenen.
